Вильнюс
1878 год стаў пераломным у жыцці пісьменніцы. Смерць маці канчаткова разарвала сувязі Элізы з мінулым і зачыніла важны перыяд яе жыцця. Згодна з тэстаментам, уся маёмасць, якую яна атрымала, забяспечыла ёй поўную незалежнасць.
1878 год стаў пераломным у жыцці пісьменніцы. Смерць маці канчаткова разарвала сувязі Элізы з мінулым і зачыніла важны перыяд яе жыцця. Згодна з тэстаментам, уся маёмасць, якую яна атрымала, забяспечыла ёй поўную незалежнасць.
У верасні 1879 года ў Вільні на вуліцы Св.Яна была адкрыта кнігарня „E.Orzeszkowa i spółka”. Эліза Ажэшка асабіста прымала ўдзел у падрыхтоўцы дакументаў і бюджэту. У Гродне, у сваім кабінеце, праз некалькі дзён, яна пісала лісты знаёмым аўтарам і выдаўцам, якіх прасіла аб супрацоўніцтве, з якімі хацела наладзіць фінансавыя сувязі. У першы год праца кнігарні развівалася даволі паспяхова і прыносіла нечаканыя выгады. Было выдана 22 літаратурных твора, польскія календары, паштоўкі і гумарыстычны часопіс “Алфавіт”. Аднак у 1882 годзе кнігарня была зачынена па палітычных матывах. Эліза Ажэшкава страціла працу, у якую ўклала столькі надзеі і ў якую ўклала столькі сілаў і грошай.
https://rep.up.krakow.pl/xmlui/bitstream/handle/11716/2687/11_eliza_orzeszkowa_jako_ksiegarz_i_wydawca_m_zieba.pdf?sequence=1&isAllowed=y
У 1905 г. Ажэшка наведала Вільню і тут, у кватэры Дмахоўскіх на сённяшняй вуліцы Міцкевіча, яна прачытала лекцыю, заклікаючы сваіх суграмадзян, польскіх і літоўскіх жанчын, бароцца за свае грамадзянскія правы.
Большасць літоўскай інтэлігенцыі высока цаніла творы Ажэшкі і яе грамадскую дзейнасць. Паважаныя актывісты доктар А. Вілейшыс і прафесар П. Крауяліс прынялі ўдзел у пахаванні пісьменніцы ў Гродне ў 1910 годзе.
Адна з гімназій Вільна насіла імя Э.Ажэшкі (1915-1939). https://www.worldcat.org/title/bya-taka-szkoa-gimnazjum-im-elizy-orzeszkowej-w-wilnie-1915-1939/oclc/19013286
https://genealogia.lt/index.php/page/25
https://www.loc.gov/resource/pldec.008/?sp=289&r=-2.086,-0.313,5.172,1.793,0
Пасля Другой сусветнай вайны ў Літве былі выдадзены знакамітыя творы пісьменніцы “Хам” (1958), “Марта” (1964), “Мэір Эзафовіч” (1973).
